Necdet Burak ÖZYURTOluşturulma Tarihi: Mart 18, 2026 07:00İran rejiminin en etkili ve karar verici isimlerinden biri sayılan Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani İsrail’in hava saldırısında öldürüldü. Laricani’ye bağlı ofis haberi doğrularken, uzmanlar, Tahran’daki en etkili siyasi aktörlerden birinin devre dışı kalmasının Devrim Muhafızları’nın artan nüfuzunu güçlendireceğini düşünüyor.ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırıları hız kesmeden devam ederken rejimin en kilit isimlerinden olan İran Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani İsrail’in önceki günkü hava saldırısıyla öldürüldü. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’ye bağlı ofis dün gece saatlerinde yaptığı açıklamayla, Ali Laricani’nin İsrail saldırısında öldüğünü duyurdu. Saldırıda Ali Laricani’nin yanı sıra oğlu Murtaza Laricani, Ulusal Güvenlik Konseyi Güvenlik Sekreter Yardımcısı Alireza Bayat ve bir grup koruma görevlisinin de yaşamlarını yitirdiği belirtildi.
ARKA ARKAYA AÇIKLADILAR
68 yaşındaki Laricani’nin hedef alındığına dair ilk haberler dün sabah saatlerinde İsrail medyasında ortaya çıktı. Önce İsrail Savunma Bakanı Israel Katz Laricani’nin gece saatlerinde düzenlenen bir saldırıda hedef alındığı ve öldürüldüğünü iddia etti. Ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu “Laricani’yi dün sabah etkisiz hale getirdik” açıklamasını yaptı. Akşam saatlerinde ise ABD Başkanı Donald Trump Laricani’nin öldürüldüğünü belirterek, “Protestocuların öldürülmesinden o sorumluydu” ifadelerini kullandı.
İKİ HAFTADIR FİİLİ LİDERDİ
Laricani’nin ölüm haberinin resmi kaynaklardan duyurulmasının ardından Ulusal Güvenlik Konseyi’ndeki halefinin, eski liderin konseydeki ikinci temsilcisi olan Said Celili olması bekleniyor. Celili, Pezeşkiyan’a karşı Cumhurbaşkanlığı seçiminde yarışan isimdi.
BAŞINA ÖDÜL KONMUŞTU
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar da Estonyalı mevkidaşıyla düzenlediği basın toplantısında, “Ali Laricani’nin başına 10 milyon dolar ödül konulmuştu. Biz bunu bedavaya yaptık” diye konuştu. İsrail Başbakanı Netanyahu da, Laricani’nin öldürüldüğünü belirterek “Bu sabah Laricani’yi etkisiz hale getirdik. Bu rejimi zayıflatarak İran halkına onu devirme fırsatı vermeyi umuyoruz” ifadelerini kullandı. Netanyahu savaş senaryolarında birçok sürpriz olduğunu belirterek ‘Taktiklerimizi açıklamayacağım ama ortada birçok sürpriz bulunuyor” diye de konuştu. Laricani, ABD’nin başına ödül konulmasıyla ilgili “Şehadeti mutluluktan başka bir şey olarak görmüyorum. Zalimlerin dünyasında yaşamak sefaletten başka bir şey değildir” demişti.
İsrailli Kanal 12’ye konuşan bir yetkili, suikastın pazarı pazartesiye bağlayan gece planlandığını ancak ertelendiğini belirterek, pazartesiyi salıya bağlayan gece için Laricani’nin kullandığı dairelerden birine ulaştığı, oğlu ile buluştuğu bilgisini aldıklarını söyledi.
BİR GÜN ÖNCE SİTEM ETMİŞTİ
Laricani, önceki gün Müslüman ülkelerine ithafen yayımladığı 6 maddelik mektupta, İran’ın ABD ve İsrail saldırılarına karşı yalnız bırakıldığını belirterek, “Kim yardım çağrısını duyup karşılık vermezse Müslüman değildir” sözleriyle sert eleştirilerde bulunmuştu. İran’ın büyük ve küçük şeytana (ABD ve İsrail) karşı direndiğinin altını çizen Laricani, Müslüman ülkelerin tutumunun, Hz. Muhammed’in ‘Kim birinin ‘Ey Müslümanlar’ diye yardım çağrısı yaptığını duyar da ona karşılık vermezse Müslüman değildir’ sözüyle çeliştiğini belirtmiş ve ‘Bu nasıl bir Müslümanlıktır” diye yakınmıştı.
DEVRİM MUHAFIZLARI GÜÇLENEBİLİR
Laricani’nin öldürülmesinin İsrail yönetimi açısından yeni riskler doğurabileceği de değerlendiriliyor. Laricani’nin İran rejiminin temel ilkelerine bağlı bir isim olmasına rağmen şuana kadar radikal figürlere kıyasla pragmatik bir çizgi izlediği biliniyor. Uzmanlara göre, Tahran’daki en etkili siyasi aktörlerden birinin devre dışı kalması, Devrim Muhafızları’nın artan nüfuzunu güçlendirebilir.
BESİÇ KOMUTANI DA HEDEF
Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Katz, İran Devrim Muhafızları’na bağlı Besiç milis güçlerinin komutanı Gholamreza Süleymani ile yardımcısı Seyyed Karishi’nin de öldürüldüğünü duyurdu. Süleymani’nin öldürüldüğü haberi İran tarafından da doğrulandı. Devrimin ardından Ayetullah Humeyni tarafından kurulan Besic, Devrim Muhafızları Ordusu bünyesinde çalışan gönüllü bir paramiliter güç olarak tanınıyor. Genellikle genç ve işçi sınıfına mensup erkeklerden oluşan ve güçlü bir ideolojik yapıya sahip kabul edilen birimin 450 bin mensubunun bulunduğu değerlendiriliyor.
MÜCTEBA KIL PAYI KURTULMUŞ
İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in babası ve selefi Ali Hamaney ile ailesinden pek çok sayıda ismin hayatını kaybettiği saldırıdan nasıl “kıl payı” kurtulduğu ortaya çıktı. The Telegraph’ın haberinde, Hamaney’in ofisinde protokol başkanı olan Mazaher Hüseyni’nin üst düzey din adamları ve Devrim Muhafızları komutanlarına yaptığı konuşmanın kaydında, “Allah’ın takdiriyle Mücteba’nın bir iş için konutun bahçesine çıkması gerekiyordu. Dışarıdaydı, tam merdivenlere yönelmişti ki bina füzelerle hedef alındı. Eşi Zehra Haddad o an şehit oldu” dediği aktarıldı.
İRAN’IN FİLOZOFU MU REJİMİ AYAKTA TUTAN KİŞİ Mİ
İran’da ‘rejimin filozofu’ şeklinde isimlendirilen ve sistemi ayakta tutan kişi olarak gösterilen Ali Laricani, İran’da 1979’daki İslam Devrimi’nin yetiştirdiği, yönetimin ayarlarına hâkim en kritik isimlerden biri kabul ediliyordu. 1958’de Irak’ın Necef kentinde dünyaya gelen Laricani’nin ailesi, devrimden sonra ülkenin dini-siyasi elitleri arasında yer aldı.
İRAN’IN KENNEDY AİLESİ
Babası Mirza Haşim Amuli tanınan bir din adamıydı. Kardeşleri Muhammed Cevad Laricani dış politika alanında Hamaney’e danışmanlık yaptı. Sadık Erdeşir Laricani 10 yıl yargı erkinin başındaki isimdi. Bagher Laricani ise Tahran Tıp Üniversitesi rektörü. O yüzdendir ki Time dergisi yıllar önce Laricani ailesi için “İran’ın Kennedyleri” ifadesini kullanmıştı.
FELSEFE EĞİTİMİ ALDI
1980’lerin başında Devrim Muhafızları’na katılarak İran-Irak savaşı sırasında komutanlık yaptı. Sekiz yıllık savaşta elde ettiği ağ, onun siyasi hayatındaki en önemli sermayesi oldu. Laricani’yi İran’daki muhafazakâr siyasetçiler arasında farklılaştıran detay dini eğitimle sınırlı kalmayan okul hayatı oldu. Şerif Teknoloji Üniversitesi’nde matematik ve bilgisayar bilimi okuduktan sonra felsefe ile ilgilendi. Tahran Üniversitesi’nde Batı felsefesi alanında yüksek lisans ve doktora yaparken, tezini Alman filozof Immanuel Kant’ın matematik felsefesi üzerine kaleme aldı.
Savaşın ardından sivil kamu kurumlarında çalışmaya başladı. 1990’larda kültür bakanlığı yaparken sansürü sertleştiren isimlerden biri olarak gösterildi. Daha sonra devletin yayın kurumu IRIB’in başına getirildi ve rejimin propagandasının arkasındaki isim oldu.2005 yılında cumhurbaşkanlığına aday olmasına izin verilse de Mahmud Ahmedinejad’a karşı kaybetti. Aynı yıl Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri ve İran’ın baş nükleer müzakerecisi oldu. Bu görevle, rejimin dış dünyadaki yüzü olurken nüfuzunu arttırdı. Laricani müzakerelerde geri adım atmadı, hem direnç gösterdi hem de diyaloğu açık tuttu. 2007’de Ahmedinejad ile anlaşamayınca istifa etti.
MECLİS BAŞKANLIĞI YAPTI
Mayıs 2008’de vekil oldu ve Meclis Başkanı seçildi. Bu görevi üç dönem üst üste sürdürürken 2020’ye kadar iç siyasetin en güçlü isimlerinden biri olarak dikkati çekti. 2015’te İran ile ABD arasında imzalanan nükleer anlaşmanın meclisten geçmesini sağladı.2009’daki sokak hareketlerinde özgürlükçü bir tavır takınarak göstericilere uygulanan şiddeti eleştiren Laricani, bu yılın başında ekonomik sebeplerle başlayan ve rejim karşıtlığına evrilen protestoların kanlı bir şekilde bastırılmasının arkasındaki isim olarak da gösterildi.
ADAYLIĞI REDDEDİLDİ
2021 ve 2024 yıllarında yeniden Cumhurbaşkanı adayı olmak istese de Koruyucular Konseyi tarafından veto edildi. Buna rağmen sistem içinde tutulan Laricani 2025’te Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından yeniden Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi sekreterliğine getirildi. Rejimin ideolojik çekirdeği ile devlet aklı arasında köprü vazifesi gören, rejimin dengesi olarak değerlendirilen Laricani’nin yokluğunun önemli bir güç boşluğuna sebep olacağı düşünülüyor.
News
