Ramazan Bayramı bu hafta idrak edilecek. İş yerleri bayram süresince genel olarak kapalı olacak. Ancak, sağlık, güvenlik, basın sektörleri, yeme – içme ve konaklama tesisleri başta olmak üzere bazı iş yerlerinde çalışmalar bayram süresince devam edecek.
Ramazan Bayramı tatili Perşembe günü saat 13:00’ten Pazar gününe kadar devam edecek. Bayramda işçilerin bir kısmı 1-2 gün, bir kısmı ise bayram süresince çalışacak. Kanun, bayramda tatil yapmayarak çalışan işçiye her gün için bir günlük ilave ücret ödenmesini öngörüyor. İlave ücrete hak kazanmak için bayramda tam gün çalışmak gerekmiyor. Bayramda bir günlük ücret ödenmesi için işçinin işe gelip yarım saat çalışıp gitmesi bile yeterli.
Bu yıl Ramazan Bayramı hafta sonuna denk geldi. İş Kanunu açısından hafta sonu “hafta tatili” anlamına gelmiyor. Bir işçi için hafta tatili, 6 günlük çalışmanın ardından kesintisiz 24 saatlik dinlenme süresidir. İşçi hafta tatilinde de yarım saat çalışsa bile hafta tatili yapmamış kabul edilir.
Yargıtaya (9. Hukuk Dairesi. 25 Haziran 2018 tarih, Esas No: 2018/5764, Karar No: 2018/13666) göre, işçilerin hafta tatili ve genel tatil yapmayarak çalışmaları halinde, hafta tatilinde her gün için 1,5 kat, genel tatillerde ise 1 kat fazla günlük ücret ödenmesi gerekir.
Kanunda Cumhuriyet Bayramı ulusal bayram, dini ve diğer milli bayramlar ise “genel tatil” olarak kabul edilir.
Buna göre, işçi bayram günlerinde yarım saat de çalışsa 7,5 saat de çalışsa bir tam günlük ilave ücret ödenmelidir.
İşçinin hafta tatili bayram gününe denk gelirse ve işçi o gün tatil yapmayıp çalışırsa 1,5 günlük ilave ücret ödenir.
Ramazan Bayramı Perşembe günü saat 13:00’te başlayıp Pazar günü sona erecek. Bu sürenin tamamında çalışan işçiye arife gününden başlamak üzere normalde 3,5 gün ilave ücret ödenmesi gerekir. Ancak, örneğin işçi pazartesi gününden beri kesintisiz çalışmakta ise 6 gün aralıksız çalışmış olacağından, Pazar günü olan 7. Gün o işçi açısından aynı zamanda hafta tatili olacaktır. Bu durumda Perşembe gününden Pazar gününe kadar çalışan işçiye 4 günlük ilave ücret ödenmesi gerekecektir.
Bayramda çalışan işçilerin ücretlerinin nasıl hesaplanacağını örneklerle anlatalım:
Hastane personeli Ayşe Hanım, arife günü ve bayramın ilk günü çalışmıştır. Ayşe Hanımın aylık brüt ücreti 30.000 TL’dir. Ayşe Hanıma 1,5 günlük ücret tutarında brüt 1.500 TL ücret ödenecektir.
Lokantada garson olan Hasan Bey, arife gününden başlayarak bayramın üç günü çalışmıştır. Hesaplama kolaylığı açısından Hasan Beyin brüt ücretinin de 30.000 TL olduğunu kabul edelim. Hasan Beye 4,5 günlük ücret tutarında brüt 4.500 TL ücret ödenecektir.
Brüt ücretlerden önce yüzde 15 oranında prim kesilecek. Ardından, kalan tutar üzerinden yüzde 15 oranında vergi kesilecek. Kesintiler düşüldükten sonra kalan net ücret kendilerine ödenecektir.
İş Kanununa göre, hafta tatilinde çalışan veya fazla çalışma yapan işçiye fazla çalışma ücreti yerine çalışma gününde serbest zaman kullandırmak mümkün bulunuyor.
Ancak, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılan işçilere ücret yerine serbest zaman kullandırılması mümkün değildir. Bu günlerde çalıştırılan işçiye mutlaka hak ettiği ilave ücretin ödenmesi gerekir.
Geçen yıl çıkartılan kanunla Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından turizm işletmesi belgesi verilen konaklama tesislerinde çalışan işçilerin hafta tatilini hak etme süresinin 4 güne kadar uzatılabilmesine olanak sağlandı. Normalde işçiler 6 gün çalışıp 7. gün hafta tatiline hak kazanırken, söz konusu konaklama tesislerinde çalışanlar 10 güne kadar çalıştırılıp 11. gün hafta tatili yaptırılabilecek.
Bu kanun değişikliği, geçen yıl temmuz ayında yürürlüğe girdi. Konaklama sektörünün talebi üzerine getirilen düzenleme, sektörde çalışan işçilerin hafta tatili haklarını kısıtladığı eleştirilerine yol açmıştı. Sektördeki işverenler, bayram çalışması hafta tatiline denk gelen işçilere 1 günlük değil 1,5 günlük ilave ücret ödeme konusunda ilk sınavlarını bu bayramda verecekler. Bayramda çalışan işçinin hak ettiği ilave ücretin eksik ödenmesi, işçiler açısından haklı fesih sebebi gösterilebilir. İşverenlerin böyle bir ihtimali dikkate alması gerekir.
News
